Books

[Dutch] Jacqueline Zirkzee: Het Heksenhuis

Het heksenhuis

Auteur: Jacqueline Zirkzee
Genre: Historische fictie (boek zelf zegt roman, maar ik vind dan wel dat het een historische roman is).
Pagina’s: 354
Uitgegeven: Uitgeverij de Brouwerij, Maassluis, 2020.

Goodreads Synopsis:
Complotdenken in de zeventiende eeuw: hekserij veroorzaakte ziekten en rampen. Een avontuurlijk verhaal op basis van bestaande personen, brieven en processtukken over de massale heksenjacht in het Duitse bisdom Bamberg.
De jonge vrouw Eva ontmoet op de vlucht voor ‘heksenbisschop’ Förner diens tegenstander, de jezuïet pater Spee. Hij schreef een boek tegen de vervolgingen, maar mag dat van zijn orde niet zelf publiceren. Met haar gezelschap onderneemt Eva een gevaarlijk tocht. 

Dit boek ben ik (jammer genoeg) niet op romantische wijze in de boekenwinkel tegen gekomen; geen liefde op het eerste gezicht… geen tedere aanraking toen ik het boek van de plank pakte. Ik stuitte op dit boek via – wie bedenkt het – LinkedIn. Via via (via?) zag ik de post van de auteur die trots aankondigde dat het boek opnieuw zou worden uitgegeven. Dit bericht heb ik destijds geliked, al hield ik er wel rekening mee dat ik het boek waarschijnlijk weer zou gaan vergeten door mijn toenemende scriptie-stress. Kunnen jullie je voorstellen hoe ik mij kerstavond voelde toen ik mijn cadeau opende en opeens dit boek vast had? Ik gok van wel.

Maar, wat vond ik er nou van? Eerlijk? Ik vond het best heftig.

“Het Heksenhuis was pas een paar maanden in gebruik en droeg nog steeds een aura van nieuwheid. Langs het halfronde plein was en rij tengere jonge bomen geplant, hun takken dun en kaar. De witte, glad gestuukte puntgevel was opgeluisterd met driehoekige frontons en reliëfs van bewerkte zuiltjes.”

Jacqueline Zirkzee, Het Heksenhuis, pagina 91.

Aangezien ik al jaren niet voor mijn lol in het Nederlands gelezen heb, was dit wel weer even wennen. Toch kwam ik wonderbaarlijk rap in het verhaal en al snel werd ik meegevoerd in een (enigszins onverwacht) diepgaand geheel dat zich afspeelt in het 17e eeuwse Heilige Roomse Rijk en Republiek der Nederlanden.
Het verhaal wordt verteld vanuit een soort alwetende verteller, waardoor het verhaal zowel de gedachten en gevoelens van specifieke karakters belicht én het grotere geheel onder ogen brengt. Hierdoor vond ik de impact van de gebeurtenissen nog aangrijpender. Het gevoel voor detail werd niet alleen gebruikt in relatie tot de hoofdpersonages en centrale gebeurtenissen van de tijdsperiode, maar het werd hier en daar ook toegepast op de achtergrond personages waardoor het geheel nog completer werd.

Werkelijk, de geschiedenis nerd in mij werd extreem gelukkig van de verwijzingen naar daadwerkelijke handschriften uit die periode. Het geweldige was ook nog eens dat de schrijfster haar bronnenlijst had bijgevoegd aan het einde van het boek. Daarnaast was zelfs een belangrijk document in het verhaal bijgevoegd als vertaling. Dit had een enorme invloed op me, en ik werd er gewoon emotioneel van.
De kruidkundige kant van mij werd ook onwijs gelukkig van het boek! Ik vond het namelijk enorm gaaf dat de schrijfster aandacht besteedde aan het gebruik van kruiden voor het verhelpen van medische kwalen. Eveneens werden kruiden en distillaten met elkaar in verband gebracht via alchemie. Dit stond mij erg aan aangezien dit een onderdeel was van mijn bachelor scriptie Engelse taal.

Al met al is het boek een geweldige versmelting van fictie en historische feiten.

Er zijn 2 dingen waar ik wellicht een beetje commentaar op kan hebben: de romance en focus personages. Ik zal het proberen uit te leggen zonder te spoilen.
De romance. Zoals in elke roman is er natuurlijk een romance. Er zijn wel meerdere romantisch(ish)e ontwikkelingen in het verhaal, maar degene aan het einde van het boek kwam voor mij als donderslag bij heldere hemel. In het hele verhaal is er eigenlijk geen sprake van een aantrekkingskracht tussen twee specifieke karakters, en op het einde blijkt dat dit dan niet het geval is? Voor het mooie had er misschien al eerder zo’n aantrekking geïntroduceerd kunnen worden. Dit korte commentaar is echt een punt van groots belang zoals je kan lezen (niet bepaald, maar het was voor mij belangrijk genoeg om op te merken).
De focus personages. Dit punt staat niet geheel los van het voorgaande punt over de romance, maar in dit geval wil ik graag een ander deel van dit punt belichten. Zoals ik al eerder vertelde bevatte het verhaal zowel karakter specifieke gedachtes en gevoelens. Friedrich Spee von Langeveld was een belangrijk historisch figuur die ook terugkeert in dit verhaal. Voor het geheel had ik ook wel graag meer willen meekrijgen van zijn persoonlijke verhaal binnen de gebeurtenissen van de heksenvervolgingen. Het boek besteedde relatief veel aandacht aan Friedrich Förner, maar helaas niet erg veel aan zijn tegenhanger. Hoewel dit wellicht niet helemaal van belang was voor het plot was het misschien wel een kans geweest om ook deze kant van de heksenvervolgingen verder aandacht te geven. Net zoals mijn vorige punt is dit niet een groot kritiek, maar gewoon iets dat mij opviel.

Al met al heb ik met fascinatie dit boek in 1 dag uitgelezen. Het was me een avontuur wel… Al wist ik wel al iets af van heksenvervolgingen (jawel, deze meid heeft destijds haar profielwerkstuk voor de HAVO hierover geschreven) heeft dit boek een hele andere kant belicht, en alles een stuk persoonlijker gemaakt. Je kan niet anders dan voelen voor de personages in dit boek. Het is echt een werk dat je tot denken aanzet.

“‘Het gaat niet om het doel,’ verduidelijkte hij. ‘De middelen heiligen het doel.’ – Valentin Babel

Wegens mijn kleine opmerkingen geef ik het boek 3.5 ster:

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s